BAASROODSE STRATEN

MANDEKENSSTRAAT


De Mandekensstraat is zonder enige twijfel de oudste straat van Baasrode. Ze loopt vanaf de westelijke grens van de gemeente tot aan de afslag naar de Fabrieksstraat in het oosten. Vele inwoners zullen deze straat beter kennen als de Oude Heirbaan, waarvan ze een onderdeel vormt. Of het een echte Romeinse heirbaan betreft, is moeilijk uit te maken. Wel is zeker dat ze al in de vroege middeleeuwen de verbinding maakte tussen Noord-Frankrijk en Mechelen, via Henegouwen en de Denderstreek.


De benaming Mandekensstraat (Mannekensstraat in het dialect) werd al gebruikt sinds de middeleeuwen, maar de oorsprong is onbekend. aan de Buggenhoutse kant lag reeds in de 16de eeuw het huis ' het Mandeken'.


Tot in recente tijden was er amper bewoning aan de Baasroodse zijde. Aan de overkant te Buggenhout stond daarentegen een zeer belangrijke cluster herbergjes en brouwerijen rond de oude middeleeuwse tolpost de Ceulsche Kerre. Ooit moest menig handelaar hier halt houden, want de Mandekensstraat was niet alleen de grens tussen Vlaanderen (Baasrode) en Brabant (Buggenhout), maar ook het kruispunt van de wegen naar Dendermonde, de Dendersteden, Brussel, Mechelen en Antwerpen (via de Baasroodse haven). De herbergen waren ongetwijfeld een leuker vooruitzicht voor de handelaars dan de straat zelf, want aan de Mandekensstraat kon men toen de galgen van zowel Baasrode, Buggenhout als Lebbeke terugvinden. De stoffelijke resten van de geëxecuteerden werden er ‘tentoongesteld’ tot ze waren vergaan of door de vogels kaal gegeten. Op deze manier werd de voorbijganger duidelijk gemaakt dat de handhaving van de wet serieus werd genomen.


Hoewel de Mandekensstraat tegen 1900 nog geen vijftien huisjes telde aan de zijde van Baasrode, werd het hele traject van twee kilometer nagenoeg volledig verkaveld in de loop van de 20ste eeuw.

De Mandekensstraat was een belangrijk transitknooppunt. Hier kwamen de oude wegen uit Artesië, de Dendersteden, Brussel, Leuven, Vilvoorde, Mechelen, Dendermonde en de Baasroodse haven samen. Geen wonder dat net hier één van de weinige posten van de Grote Brabantse Tol werd geplaatst. Het spreekt daarenboven boekdelen dat dit tolbureau de Ceulsche Kerre werd genoemd, want de Romeinse stad Keulen was het eindpunt van de voornaamste oude heirbanen. De oude wegen werden hier geprojecteerd op een moderne kaart. In het lichtgrijs zijn de huidige straten afgebeeld, de donkergrijze streep is de spoorweg.

De locatie van de Mandekensstraat.